?! Küsitud kujul või valitud artikli osast otsitut ei leitud, kasutan laiendatud otsingut.
Leitud 13 artiklit
kallion, kallioni 'laevanina' < ? asks galiôn 'id.', rts gallion 'id.'
- Murded: `kaljon : `kaljoni 'kujutis laeva ninas' Rei; `kal´jon 'laeva esiots, kus seisab pill' Hää EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 213 *kallion : kallioni; kalliōn : kalliōni (D) = pil´d-wäŕk 'Gallion (auf Schiffen)'; Wiedemann 1893: 899 pild-wärk : -wärgi (D) 'Gallion (an Schiffen)'; Tuksam 1939: 352 Galeone 'galioon (kolmemastiline laev)'
- Saksa leksikonid: MND HW II: 1 galiôn, galeôn, galliôn, galliûn 'Gallion, Ausbau unter dem Bugspriet'; Niedersächsisches Galiōn 'Galion, Verzierung/Figur am Vorsteven eines Schiffes' '(kasks galiôn)'; EWD 2005: 392 Galion 'spitzzulaufender Vorbau am Bug alter Schiffe'
- Käsitlused: < asks Gal(l)ion 'Vorbau am Vorsteven, Schiffsschnabel' GMust 1948: 56,77; < sks Gallion EEW 1982: 673
- Muud keeled: rts galjon[sfigur] [1629] 'mer käil[akuju]' RES 2004: 316
- Sugulaskeeled: sm kaljuuna [1863 kaljuuni] 'aluksen keulan uloin osa, keulakuva / Galion(sfigur)' < nrts galjon, gallion SSA 1: 285
korsten, korstna 'torujas ehitis suitsu välja õhku juhtimiseks' < kasks schor-stên 'id.'
- Esmamaining: Gutslaff 1648-1656
- Vana kirjakeel: Gutslaff 1648-1656 Kui ütte suhre korsteini sauw; Göseken 1660: 94 Korstein 'Schorstein'; Piibel 1739 kui hagganad, mis kangest tulest rehheallusest ärraaetakse, ja kui suits korsteinast; Hupel 1766: 126 teile peaks ollema ahjo jures üks pissoke korsteen, siis suits woiks wälja minna; Hupel 1780: 190 korsteen r.; korstna, korsna d. 'Schornstein'; Arvelius 1782: 43 piddi korstnad puhhastama; Hupel 1818: 99 korsten : korstna r. d. 'Schornstein'; korsteen, -i; korstein, -i r. 'Schornstein'; Lunin 1853: 71 korsten : korstna r. d. 'труба'
- Murded: `korsten (korsten) : `korstna RId Var Vän KPõ TaPõ VlPõ; korsten : `kors(t)ne M; korstan : `korstna L Ha Kad TLä; korsan : `korssna Nõo Rõn; korsen : `korssne Trv Krk; `korssen : `korssna R I Trv Pst; korsnas : `korssna S L; `koŕssna T V EMS III: 717; kosten (kostan), `kostna 'korsten' Ha Jä; kosnas, `kos(t)na Sa L Ha EMS III: 749
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 384 korsten : korstna 'Schornstein'; korsen : korsna '= korsten'; korsna : korsna (d); korsnas : korsna '= korsten'; ÕS 1980: 304 korsten; Tuksam 1939: 866 Schornstein 'korsten'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888: 333 schor-stên 'Schornstein, auch der Kamin, die Heerd-, Feuerstätte unter ihm'; MND HW III schorstêin, schar-, schort-, schorn- 'die ganze Vorrichtung im Hause um Feuer zu machen und zu unterhalten; Feuer-, Herdestelle, Kamin; Schornstein'
- Käsitlused: < kasks schorstên, asks schorstein(e) Liin 1964: 52; < kasks schorstên EEW 1982: 959; Raun 1982: 49; < asks schorstēn 'korsten' SSA 1: 406; EES 2012: 179; EKS 2019
- Muud keeled: rts skorsten [1439] 'korsten' RES 2004: 934; lt skur̃stenis [1638 Skurr∫teenis] 'Schornstein' < kasks schorstēn Sehwers 1918: 29, 95, 158; skurstienis, skurstenis, skurstins 'Schornstein' < kasks schornstēn 'Schornstein' Sehwers 1953: 108; skur̃stenis, -tinis, -tins, -tîns, -tiens 'der Schornstein, der Kamin' < kasks schorstên ME: III: 906
- Sugulaskeeled: sm korsteini, korsteeni [1678] 'savupiipu, takka, liesi / Schornstein; Kamin; Herd' < nrts skorsten 'tulisija' [‹ kasks scorenstein, schorstēn] SKES: 220; SSA 1: 406; lvS ∫koar∫ken [1846] 'Schornstein' SLW 2009: 176; lv kùo̯ŕš̆šə̑n, kùo̯rš̆šə̑n, kùo̯rš̆šə̑ń; kùo̯ršniɢ, skùo̯rštiń 'schornstein' < kasks schorstên Kettunen 1938: 166, 373; Raag 1987: 328; lv kūoršnig, kūoršõn 'korsten / skurstenis' LELS 2012: 151
kruu|pender, -pendri 'kruvikeeraja' < asks schrūve ’kruvi’ + binden ’ühendama’ ~ asks Schruben-trecker 'id.'
- Esmamaining: Wiedemann 1869
- Murded: kruu`pender 'kruvikeeraja' R Mar Han Ha Tür VJg Trm Plt; kruu`pinder Hi Mar Koe; ruu`pender SJn Pst; rui`pender Khk EMS III: 887
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 435, 906 krūw-pender 'Schraubenzieher'; krūw-pinder 'Schraubenzieher'; EÕS 1925: 281 kruupender '= kruvikeeraja'; ÕS 1980: 312 † kruupender 'kruvikeeraja'; Tuksam 1939: 867 Schraubenzieher 'kruvits, kruvikeeraja'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888: 337 schruve 'Schraube'; schruven 'schrauben, winden'; binden 'binden'; Schiller-Lübben schrûvwerk 'Schraubenwerk'; MND HW III schrûven 'unter Anwendung von Winden, Schraubsätzen von der Stelle rücken; mittels hölzerner Schraube, der sog. Fischschraube in Tonnen pressen'; bender 'Faßbinder, Böttcher'; binder 'Buchbinder (auch Faßbinder)'
- Käsitlused: < asks Schruben-trecker EEW 1982: 1001; < sks Schrubentrecker 'kruvikeeraja' EES 2012: 184
- Muud keeled: lt skrũvgriezis 'der Schraubenzieher' ME: III: 900; lt skrūvgriezis 'kruvikeeraja' ELS 2015: 349
- Sugulaskeeled: sm ruuvi (kruuvi, skruuvi) [1637 skrwfvi] 'Schraube' < rts, vrd vurts skrwff 'ruuvi' [‹ kasks schrūve] SSA 3: 115; sm ruuvimeisseli 'kruvikeeraja' SESS 2003
kruu|pink, -pingi 'tisleripink' < kasks Schruuv 'kruvi', ee kruu 'kruvi + pink 'Bank''
- Murded: kruupink 'tisleripink' Lüg Vai Hi KPõ I Äks Pil Puh V; ruu- Han KJn; rui- Sa Pä Kõp; ruvi- M EMS III: 887; kruuśspińk Plv Se EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 908 tisler-, tisleri-piṅk 'Hoberlbank der Bauern'; hȫwel-, tȫ-pink (D) 'Hoberlbank der Bauern'; EÕS 1925: 281 kruvipink; ÕS 1980: 312 † kruupink 'tisleripink'; Tuksam 1939: 867 Schraubstock 'kruvi-, kruustangid'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888: 337 schruve 'Schraube'; benk(e), bank(e) 'Bank'; schruven 'schrauben, winden'; Schiller-Lübben schrûvwerk 'Schraubenwerk'; MND HW III schrûven 'unter Anwendung von Winden, Schraubsätzen von der Stelle rücken; mittels hölzerner Schraube, der sog. Fischschraube in Tonnen pressen'; bank, benk, banke 'Bank'
- Käsitlused: < ? kasks ~ ee kruu 'Schraube' [+ pink ’Bank’] EEW 1982: 1001; < asks Schruuv 'kruvi' [+ pink 'Bank'] Raun 1982: 52
- Muud keeled: lt *skrũvbeņ̃ķis 'Schraubenbank, Hobelbank' Sehwers 1918: 158; lt skrũvbeņķis 'der Schraubenstock, die Hobelbank' ME: III: 899; Sehwers 1953: 107
- Sugulaskeeled: sm ruuvipenkki 'metallinen laite, jonka leukojen väliin työkappale puristetaan ruuvia kiristämällä' NS IV 1978: 802; lv skrõubenk 'höövelpink, kruupink / ēvelsols' LELS 2012: 295
lee, lee '(laeva) tuulealune külg' < ? asks lê 'id.', vrd rts lä 'id.'
- Esmamaining: Wiedemann 1869
- Murded: lei 'alttuule parras' Jõe Kuu Hlj Hi Khn Hää Ris EMS V: 61
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 541 lē : lēi (D) 'Leeseite'; lēise walama 'leewärts wenden'; Salem 1890: 168 lee : leei 'прeдвѣтренная сторона (корабля)'; Tuksam 1939: 624 Lee 'alltuule-külg, -pool'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 lê (lêhe) 'die Seite unter dem Winde, d.h. wo der Wind nicht herkommt'; Schiller-Lübben le (lehe) 'die Seite unter dem Winde, d.h. von welcher der Wind nicht herkommt'; MND HW II: 1 lê (lee, lehe) 'Schutz, dem Winde abgekehrte, gegen den Wind geschützte Seite; Schutzgebiet'
- Käsitlused: < asks lee 'Lee' GMust 1948: 63, 81; < sks Lee ~ rts lä EEW 1982: 1257; < rts lä ~ sm lee SSA 2: 57
- Muud keeled: rts lä 'mer leikülg; alltuulekülg; tuulevari' RES 2004: 575
- Sugulaskeeled: sm lee, lei, leiji [1863] 'tuulen alapuoli / Lee' < nrts lä 'id.' SSA 2: 57
pann|kook, -koogi 'vedelast taignast praetud väike kook' < asks pannekôke 'id.' [Laenatud liitsõnana. Kumbki sõnaosis on laenatud ka eraldi.]
- Esmamaining: Göseken 1660
- Vana kirjakeel: Göseken 1660: 320 [pann](kohki) '[Pfan] (Kuche)'; Lithander 1781: 529 Head Pankokid 'Gute Pfannkuchen'; siis te se pankoki pan hästi pallawaks
- Murded: pannkuok : -`kuogi Kuu VNg Lüg Vai; pańnkook : -koogi Jäm Khk Mär Khn Tor KPõ sporI Plt SJn; pańnku̬u̬k : -koogi Hls San Räp EMS VII: 187
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 392 pańń-kōk 'Pfannkuchen'; ÕS 1980: 491 pannkook; Tuksam 1939: 750 Pfannkuchen 'pannkook'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 panne-, pannen-, pan-koke 'Pfannkuchen'; panne-koken 'Pfannkuchen backen'; Schiller-Lübben pannekoke 'Pfannkuchen'; MND HW II: 2 pannekôke, pannen-, pankôke 'in der Pfanne gebackenes Gericht aus Eiern unter Zugabe von Milch und Mehl, Eierpfannkuchen'
- Käsitlused: < kasks pannekōke Liin 1964: 55; SSA 2: 309; < kasks pankoke ~ sks Pfannkuchen EEW 1982: 1927
- Muud keeled: rts pannkaka [1538] 'pannkook' RES 2004: 749; lt pañkuõks 'Pfannkuchen' < kasks pannekōke Sehwers 1918: 155; Sehwers 1953: 86; lt pankuoks, pankūka 'Pfannekuchen' < kasks pannekôke Jordan 1995: 80
- Sugulaskeeled: sm pannukakku [1670] < rts pannkaka 'pannukakku' [vrt kasks pannekōke] SSA 2: 309; lv paŋ̄-kok̀ 'pfannkuchen' Kettunen 1938: 143, 274; lv pankok 'pannkook / pankūka' LELS 2012: 227
pint, pinda 'koot; noodahark' < ? asks, sks pint 'Penis'
- Esmamaining: Wiedemann 1869
- Murded: pint : pinda 'hark nooda põhja vajutamiseks; koot, rehepeksuvahend' Krj Pha Pöi Muh Hi L Ha Jä EMS VII: 507
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 907 pint : pinda 'Klöppel am Dreschflegel'; nōda-pint (D) 'zweispitzige oder mit einem Bügel versehene Stange, um beim Fischen unter dem Eise den unteren Rand der zusammengeknüpften Setznetze in Ordnung zu halten'; ÕS 1980: 516 pint : pinda 'endisaegne rehepeksuriist, koot'
- Saksa leksikonid: MND HW II: 2 pint, pit(te) 'Penis, „mechte enes mannes“'
- Käsitlused: < vrd asks pint ~ sks Pint 'peenis' EES 2012: 372
- Sugulaskeeled: lv pīņţ, pīņţik 'koot, pint / sprigulis' LELS 2012: 244
rung, runga 'vankrikorvi külgtugi, vankrirõuk' < asks runge 'id.'
- Esmamaining: Wiedemann 1869
- Murded: rüng : `rünga 'vankriosa, vankrirõuk' Lüg Jõh; rung : runga 'vankriredeli tugi' Trm Kod Äks Ksi Lai T Rõu Plv Räp Se; ruńg : ruńgi Hel Rõn San Kan Urv Krl Rõu; rońg : rońgi Ote San Krl Har EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1091 ruṅg : ruṅṅa (SO) 'Runge, Leiterstütze am Bauerwagen'; EÕS 1937: 1170 rung 'rõuk; post vankriredeli püstihoidmiseks (Runge)'; ÕS 1980: 602 rung : runga 'murd rõuk (vankril)'; SES 2007: 1004 Runge 'tehn koormatugi'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888; Schiller-Lübben runge '(Wagen)runge'; MND HW II: 2 runge, ronge 'hölzerne Stange; Querholz unter dem Obergestell des Wagens; an der Seite eines Transportfahrzeugs angebrachte Stange als Halterung für die Seitenbretter und -leitern'
- Käsitlused: < kasks runge 'Leiterstütze am Bauerwagen' Koponen 1998: 160; < asks runge 'vankrikorvi püstine külgtugi' EES 2012: 439; EKS 2019
- Muud keeled: lt ruñga 'Runge, Knüttel, Prügel' < kasks runge Sehwers 1918: 24; Sehwers 1953: 103; lt runga Kettunen 1938: 349; ruñga SLW 2009: 167
- Sugulaskeeled: sm runko 'elinten, koneiden, laitteiden koossa pitävistä sisä- tai ulkopuolisista osista' NS IV 1978: 776; lvS ruŋg 'Knittel, Stange; Stütze für die Leitern am Bauernwagen' SLW 2009: 167; lv rūŋga 'knüttel; wagenstütze' < kasks runge Kettunen 1938: 349; lv rūnga 'nui, kaigas / runga, sprungulis' LELS 2012: 277
tokk, toki 'lõngatokk, -viht' < asks docke 'id.', rts docka 'id.' [Laensõnale eelnes omakeelne väljend.]
- Esmamaining: Vestring 1720-1730
- Vana kirjakeel: Göseken 1660: 159 titto 'Docke'; Vestring 1720-1730: 253 Tok, -ko 'Eine Docke'; Hupel 1780: 286 tok, -ko r. 'eine Docke'; Hupel 1818: 250 tok, -ko ~ -ki r. 'Docke'; Lunin 1853: 197 tok, -ko ~ -ki r. 'кукла, мотокъ'
- Murded: tokk : tokki 'lõngaviht' VNg Lüg; tokk : toki Rei Mar Kse Aud Tor Ris Juu JJn VJg Iis; tokk : togi Kuu EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1291 tokk : toki, toku 'Docke'; nȫri-tokk (P) 'ein Bündel von zwölf Faden Schnur'; ÕS 1980: 716 tokk 'lõngavihike'; Tuksam 1939: 201 Docke '(Puppe) nukk; (Schnur usw.) tokk, kimbuke'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 docke 'Puppe, Figur; Strohbündel (in Puppenform) zum Dachdecken'; Schiller-Lübben docke 'Puppe; Strohbündel, welches zwischen die Dachziegel gelegt wird, um den Regen abzuhalten'; MND HW I docke 'Puppe, Figur; Bündchen, Bündel von Garn, Seide; Strohbündel, die unter Pfannen, Schindeln gelegt wird'
- Käsitlused: < kasks docke, erts docka 'Puppe; Docke, Fitze, Bündel, Päckchen' EEW 1982: 3211; < asks docke 'nukk, kuju; õlekubu' ~ rts docka 'nukk; lõngaviht' EES 2012: 536; < sks Docke SSA 3: 306; EKS 2019
- Muud keeled: rts docka [1752] 'lõngaviht, lõngatokk' RES 2004: 197; lt daka, daķis 'Docke' < asks docke Sehwers 1953: 25
- Sugulaskeeled: sm tokka [1787] 'nukke; lankavyyhti; nippo, kääry / Puppe' < nrts docka 'nukke; nippu, lankavyyhti' [‹ asks docke, sks Docke] SSA 3: 306; krj dokka 'Puppe' < sm tokka SKES: 1332-1333
traavima, traavin 'ühtlaselt kiirelt jooksma' < asks draven 'id.'
- Esmamaining: Vestring 1720-1730
- Vana kirjakeel: Vestring 1720-1730: 255 trawima 'traben'; Hupel 1780: 288, 534 trahwi söitma r. d. 'traben'; trawi söitma r. d. 'traben'; Lunin 1853: 199 trahwi söitma 'ѣхать рысью'; trawi söitma r. d. 'ѣхать рысцею'
- Murded: `traavima (-oa-, -ua-) R Rei sporLä Ris Juu JMd Koe VJg Iis Plt Puh San; `trahvima KJn; trahavma (`trahma) Kod; `raavima (-oa-) sporSa; `rahvima Tor EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1320 trābima '= trāwima'; trāwima, -in 'traben'; Wiedemann 1893: 1195 trāwima, -in; (trahwima, trābima) 'traben'; ÕS 1980: 722 traavima; Tuksam 1939: 969 traben 'traavima'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 draven 'traben'; MND HW I drāven 'ein Pferd unter sich traben lassen = reiten, im bes. schnell gehen, laufen, reiten, fahren'
- Käsitlused: < ee traav ~ kasks draven EEW 1982: 3258; < kasks draven Raun 1982: 181; < asks draven 'traavima' EES 2012: 543
- Muud keeled: rts trava [u 1452] 'traavima' RES 2004: 1137
- Sugulaskeeled: sm ravata juosta ravia < rts trava 'ravata' SSA 3: 58; sm ravata 'traben' < ? asks drāven 'traben' ~ nrts trava 'traben' Bentlin 2008: 170
- Vt traav, traavel
vammus, vammuse 'rõivas' < kasks wammes, wams 'id.'
- Esmamaining: Tartumaa 1582
- Vana kirjakeel: Tartumaa 1582 Hans Vamus; Rossihnius 1632: 411 Sihs saiscket nüd ümber|keutetut teye nyutut se tötte kahn, ninck pähle tömbatut se raud|reiwa wammusse kahn sest euckedussest; Gutslaff 1648: 245 Wammus 'Wambs'; Göseken 1660: 95, 456 wammus 'Wambs'; Wammus 'Wambs thorax'; Vestring 1720-1730: 280 Wammus, -se 'Weisse baur unter kleid'; Helle 1732: 203 wammus 'das weisse Bauer-Unter-Kleid'; Piibel 1739 kes so kue ärrawottab, ärra kela ka mitte wammust; Hupel 1818: 276 wammus r. d. 'Kamisol; weisses Unterkleid r.'; Lunin 1853: 222 wammus r. d. 'камзолъ, фуфайка'
- Murded: `vammus : `vammukse (-sse) 'kuub' R; vammus, -(s)e '(pikk)kuub; jakk; kampsun' Sa Muh Emm L Ha JMd Hls Hel Puh; vammuss, -e I VlPõ Trv Pst KodT Urv Rõu; vammusk, -i '(üle)kuub' Krl Har EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1441, 1442 wambus, -e (S) '= wammus'; wammus : wammuse, wammukse 'Wams, Kamisol, Bauerrock'; ÕS 1980: 772 vammus '(riietusese)'; Tuksam 1939: 1100 Wams 'vammus; (Kamisol) kampsun'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 wambois, -bôs, -bous, -bus, -bes 'Wams, ein Teil der Rüstung, dann überh. Kleid für Brust und Leib, Camisol'; wammes, -mas, -mis, wames, wams '= wambois'; Schiller-Lübben wambôs (-bois), -bes, -bus, wammis 'Wamms'
- Käsitlused: < kasks wambôs (-bois), wambus Liin 1964: 57; < sks Wams, vrd küsks wambis, wambois EEW 1982: 3699; < kasks wams, wammes Raun 1982: 197; < asks wambōs, wambus 'kampsun; pihtkuub' EES 2012: 590; < asks wambōs, wambus, wambes 'jakk soomusrüü all; jakk, kuub, ülakeha kattev rõivas' EKS 2019
- Muud keeled: lt † pl. vam̃ži [1638 Wamba∫chi] 'Wams, Kamisol' < kasks wammes Sehwers 1918: 42, 99, 164; lt vambaži, vambži, vamži, vamziz 'Wams, kamisol' < kasks wambes, wammes, wams 'Kleid für Brust und Leib, Kamisol' Sehwers 1953: 151; vambadži, vambaži, vambudži, vamziz 'Wams, Kamisol' < kasks wambois, -bôs, -bous, -bus, wammis Jordan 1995: 107
- Sugulaskeeled: lvS vams, vamz, vambš 'Kleid, Rock' SLW 2009: 216; lv vāmž, vām’ž, vāmbə̑ks 'wams, frauenjacke mit taille' < sks wams ~ küsks wambis, wambois Kettunen 1938: 468
vooder, voodri 'alusriie; seinavooderdis' < asks vôder 'id.'
- Esmamaining: Göseken 1660
- Vana kirjakeel: Göseken 1660: 199, 320, 419 woeder rijhde all 'futtern / die Kleider'; nachkane woder 'Peltzwerck'; wohdri kallewe 'futter tuch subductitius'; Piibel 1739 ta on need woodrid seedri-puust peält ärrakiskunud; Hupel 1780: 315 woder, dri r. d.; wodri d. 'Futterzeug'; Lunin 1853: 232 woder, -dri r. d. 'подкладка, матерiал для подкладки'
- Murded: `vooder Hi eP(-uo-); `ooder Sa Ha; `u̬u̬der Saa M; `vu̬u̬dre V; `vööder, `vöödri 'pihik' Hi EKI MK; vutter : vutri Sa Han EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1536, 1537, 819 wōder : wōd´ri, wōdre 'Futter, Unterfutter'; wōdre : wōdre (d) '=wōder'; ȫder : ȫdri (D) 'Tragband (am leinenen Weiberrock)'; ÕS 1980: 798 vooder; Tuksam 1939: 351 Futter 'vooder; vooderdis'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 voder 'Futter; Unterfutter; Pelzwerk'; Schiller-Lübben voder, vôr 'Futter, Unterfutter'; MND HW I vōder (voeder, vouder) 'Unterfutter, Pelzfutter'
- Käsitlused: < kasks vôder Liin 1964: 56; Haak 1976: 87; EEW 1982: 3908; Raun 1982: 208; < kasks vodere Ariste 1972: 96; < asks voder 'vooder' EES 2012: 611; EKS 2019
- Muud keeled: rts foder [1357] 'vooder; bot õietupp; ehit ukseraam' RES 2004: 268; lt vuoders, uõdere 'Futter unter einem Kleide' < kasks vōder 'Unterfutter' Sehwers 1953: 160, 147; uodere 'Futter, Unterfutter (an Kleidern); Anputz bei Mauern' < kasks vôder Jordan 1995: 105
- Sugulaskeeled: sm vuori, fuori [1637] 'pukineen, kotelon tms. sisäpuolta verhoava kangas, nahka tms.; seinän laudoitus / Futter (eines Kleidungsstücks); Verschalung' < rts, vrd vrts fodher, rts foder [‹ kasks vōder] SSA 3: 475; lvS uoder 'Futter' SLW 2009: 209; lv ùo̯d́ə̑r 'kleiderfutter, unterfutter' < kasks voder Kettunen 1938: 454; lv ūoḑõr 'vooder / odere, padrēbe' LELS 2012: 345
- Vt vooderdama
vooderdama, vooderdan 'vooderdisega katma' < asks vōderen 'id.', ee vooder
- Esmamaining: Göseken 1660
- Vana kirjakeel: Göseken 1660: 199 kingat woedrima kallewa kaas 'futtern die Schuh mit Lacken'; woeder pañema rijhde all 'futtern / die Kleider'; Piibel 1739 sedda suurt kodda woderdas ta mändse puga; Hupel 1818: 289 wodertama r. d. 'unterfüttern; täfeln'; Lunin 1853: 232 wodertama r. d. 'подпивать, подкладывать; делать паркетъ'
- Murded: `vuoderdam(m)a '(laudadega) katma' R; vooderdama (oo-) Jäm Khk Muh Hi sporL; vooderdama (vuo-, vua-) sporKPõ I Äks Plt KJn SJn Trv TLä; (v)ooderteme Hls Krk; (v)oodõrdam(m)a V(-õmmõ Krl) EKI MK; `vuotrima '(palitut) vooderdama' VNg EKI MK; voodertama 'riidele voodrit panema' Trm; voodõrdama Rõu Plv EKI MK
- Eesti leksikonid: Wiedemann 1869: 1536 wōderdama, -dan 'füttern, täfeln, mit Brettern beschlagen, fourniren'; wōdertama, -tan '= wōderdama'; ÕS 1980: 798 vooderdama; Tuksam 1939: 351 füttern 'vooderdama'
- Saksa leksikonid: Lübben 1888 voderen 'unter-, ausfüttern (Kleidung)'; Schiller-Lübben voderen (voren) 'unter-, ausfüttern'; MND HW I vôderen, vôdern 'füttern, ausfüttern, mit Futter, Pelz ausschlagen; unterfüttern'
- Käsitlused: < ee vooder EEW 1982: 3908
- Muud keeled: rts fodra [1405] 'vooderdama' RES 2004: 268; lt uõderêt '(Kleider) füttern' < kasks vōderen 'füttern' Sehwers 1953: 148; lt vuoderêt 'füttern ein Kleid' < kasks vōderen 'füttern (ein Kleid)' Sehwers 1953: 160
- Sugulaskeeled: sm vuorata, vuorittaa 'laudoittaa; pehmustaa' < nrts fodra 'varustaa suojuksella, pehmusteella' SSA 3: 475; SKES: 1822
- Vt vooder